RUSYA FEDERASYONU
ANAYASASI
RUSYA FEDERASYONU
Rusya Federasyonu,
Avrupa’nın doğu ve kuzeydoğusu ile Asya’nın bütün kuzey kısmını kapsamaktadır.
Yüzölçümü:
17, 075, 200 km2.
Nüfus:
143,782,338
Başkent:
Moskova
Eski Rus Devleti olan Kiev Rus’unun (9-12. yüzyıl) dağılmasından
sonra ortaya çıkan knyazlıklar (prenslikler) 13.-15. yüzyılda Moğol-Tatar
egemenliğinde kalmışlardır. 14. yüzyıldan başlayarak Moskva prensliğinin
yükselişi güçlü bir merkezi devletin kurulmasıyla sonuçlanmıştır. 16. yüzyılın
sonlarından başlayan bir ekonomik gerileme ve karışıklık dönemi, siyasi bunalıma
yol açmış, bu gelişme sonucu, 1613’te Zemskiy Sobor adı verilen genel meclis
Mihail Fyodroviç Romanov’u Çar olarak seçmiştir.
18. yüzyıldan
itibaren Rusya’da yeni bir tarihi süreç başlamıştır. 1700-1721 Kuzey Savaşında
zafer kazanmayı başaran Rusya, 1721 yılında Büyük Petro (1682-1725) tarafından
İmparatorluk olarak ilan edilmiştir. Yayılmacılık politikası yürüten Rusya
İmparatorluğu, 19. yüzyılın sonlarına kadar kendi sınırlarını bir hayli
genişletmiştir.
İmparator I.
Aleksandr’ın döneminde (1801-1825) Rusya İmparatorluğu’nda bir dizi liberal
reformlar yapılmıştır. Bazı kurumlar modernleştirilmiş, merkezi yönetimde
reformlar yapılmıştır (1802’den itibaren bakanlıkların örgütlenmesi ve 1810’da
Danıştayın kurulması gibi). 1832’de tüm mevzuat bir araya getirilerek Kanunlar
Külliyatı oluşturulmuştur. Rusya’da bazı subaylar Aralık 1825 tarihinde bir
Anayasa ilan etmek amacıyla darbe girişiminde bulunmuşlarsa da başarısız
olmuşlardır.
II. Aleksandr
döneminde (1855-1881) yapılan bir dizi reform, bireysel özgürlükler ve kanun
önünde eşitlik rejimine geçiş sürecini başlatmış ve bu süreç Rusya’da
kapitalizmin gelişimini hızlandırmıştır.
Rus-Japon
(1904-1905) savaşındaki yenilgi, 1900-1903 dünya ekonomik krizinden yeni çıkmış
ülkenin durumunu daha da kötüleştirmiş ve 1905 İhtilaline yol açmıştır.
İhtilal, İmparatoru bir dizi reform yapmaya zorlamıştır. Bu çerçevede, Çar
tarafından imzalanan 17 Ekim Manifestosu, medeni haklar ve özgürlüklerle
birlikte parlamenter kurumları vadeden bir bildiri olmuştur. Manifestoca tanınan
dernek kurma özgürlüğü uyarınca, bir çok yasal parti kurulmuştur.
Birinci Dünya Savaşının başlaması ve Rusya’nın büyük kayıplara
uğraması ve ekonomide yaşanan zorluklar, halk kitlelerinin hoşnutsuzluğunu had
safhaya çıkarmıştır. 23-28 Şubat (yeni tarihle 8-13 Mart) 1917’de Petrograd’da
gerçekleşen ayaklanmanın askerlerce de desteklenmesi sonucu, İmparator II.
Nikola tahttan indirilmiş ve mutlakiyet rejimine son verilmiştir. Kerenski’nin
önderliğinde bir Geçici Hükümet kurulmuştur. Ancak, tarihte “Şubat Devrimi”
olarak bilinen bu devrim başarılı olamamış, kısa bir süre sonra, 24 Ekim 1917
yılında, gerçekleştirilen “Ekim İhtilali”ile,
Rusya’da sosyalizm kurulmuş ve yeni bir anayasal sistem oluşturulmuştur.
25-27 Ekim (yeni
tarihle 8-10 Kasım) tarihleri arasında toplanan ikinci Sovyetler Kongresinde iki
önemli kararname kabul edilmiştir. “Barış Dekreti” olarak isimlendirilen birinci
kararname ile, bütün savaşan halklara ve onların hükümetlerine, adil ve kalıcı
bir barışın kurulması amacıyla, görüşmelerin başlatılması çağrısında
bulunulmuştur. “Toprak Dekreti” adıyla bilinen ikinci kararnameyle de,
soyluların bütün toprak mülkiyeti lağvedilerek, toprakların devletleştirilmesi
öngörülmüştür. Kongrede ayrıca, yürütme organı olarak Lenin başkanlığında ve
Bolşeviklerden oluşan bir Halk Komiserliği (Sovnarkom) seçilmiştir.
Rusya’da yasal hükümeti oluşturacak olan
Kurucu Meclis için 26-28 Kasım 1918 tarihinde yapılan seçimlerde Bolşevikler
çoğunluğu elde edemeyince, 5 (18) Ocak 1918 yılında Lenin tarafından Meclis
feshedilmiştir.
Sovyet döneminin ilk Anayasası olan Rusya Sovyet Sosyalist
Federatif Cumhuriyeti Anayasası (Temel Kanun) 10 Temmuz 1918 tarihinde V.
Tüm-Rusya Sovyetler Kongresinde kabul edilmiştir.
Sovyet dönemindeki diğer Rus anayasaları,
1925 RSFSC Anayasası (11 Mayıs 1925),
21 Ocak 1937
ve 12 Nisan 1978 tarihli anayasalardır.
Rusya
Federasyonunda Sovyetler Birliğinin dağılmasından önce iç içe geçmiş çok
kademeli bir federal yapı şu şekildeydi: 16 Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti,
5 özerk vilayet, 6 toprak, 49 vilayet, 10 özerk alan.
12 Haziran 1991’de
Rusya’da ilk defa yapılan devlet başkanlığı seçimlerinde Yeltsin, oyların
%57,3’nü alarak Rusya Federasyonunun ilk Cumhurbaşkanı olmuştur.
Yeni Anayasanın
yapımında 20 Mayıs 1993 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnamesi önemli rol
oynamıştır. Bu kararnameye göre, çok geniş tabanlı bir Anayasa komisyonunun
oluşturulması öngörülüyordu. Bu komisyonun oluşturulmasında önce 1991 yılında
yasama organı olan Halk Vekilleri Kongresi yeni Rusya Anayasası tasarısının
hazırlanması konusunda karar almıştır. Ancak bu kararla yeni bir anayasanın
yapımı sağlanamamış, buna karşın 1978 Anayasasında önemli değişiklikler (300’den
fazla) gerçekleştirilmiştir.
1993 yılında
toplanan Anayasa Komisyonu 250 üyeden oluşmakta ve 5 ayrı grup halinde
çalışmaktaydı: Federal hakimiyet organlarını temsil eden üyeler, federe
unsurları temsil eden üyeler, yerel yönetimleri temsil eden üyeler, siyasi
parti, toplumsal örgütler, sendikalar ve dini kurumların temsilcileri,
işletmeler ve özel sektör temsilcileri.
Haziran – Ekim 1993 tarihleri arasında yapılan çalışmalar sonucu
yeni anayasa tasarısı hazır hale getirilmiştir. Yeni Anayasa, 12 Aralık 1993
tarihinde halk oyuna sunulmuş, referanduma toplam seçmen sayısının %54.8
katılmış, katılanların %58.4’i anayasanın kabulü yönünde oy kullanmıştır.
Referanduma düşük katılımın nedeni olarak, o dönemde Rusya’da yaşanan siyasi
karışıklıklar gösterilmiştir.
1993 Anayasasında,
Rusya Federasyonunun hükümet şekli cumhuriyet olan demokratik federatif hukuk
devleti olarak nitelenmiştir. Anayasaya göre, Rusya Federasyonu, Rusya
Federasyonunun eşit haklara sahip unsurları olan cumhuriyetler, topraklar,
vilayetler, federal şehirler, özerk vilayetler ve özerk alanlardan oluşmaktadır.
Federasyon içindeki her bir federe cumhuriyet kendi anayasasına, ayrıca her bir
toprak, vilayet, federal şehir, özerk vilayet ve özerk alanlar ise kendi
Tüzüklerine sahiptirler.
Rusya’nın
federatif devlet niteliği Sovyetlerden kalma çok kademeli bir özelliği sahiptir
ve federasyon 81 federe unsurdan; 21 Cumhuriyet, 6 toprak, 49 vilayet, 2
federe kent (Moskova ve St. Petersburg), bir özerk vilayet, on özerk alandan
oluşmaktadır.
RUSYA FEDERASYONU
ANAYASASI
I. KISIM
BİRİNCİ BÖLÜM
ANAYASAL DÜZENİNİN ESASLARI
İKİNCİ BÖLÜM
İNSAN VE VATANDAŞ HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİ
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
FEDERAL DÜZEN
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
RUSYA FEDERASYONU CUMHURBAŞKANI
BEŞİNCİ BÖLÜM
FEDERAL MECLİS
ALTINCI BÖLÜM
RUSYA FEDERASYONU HÜKÜMETİ
YEDİNCİ BÖLÜM
YARGI HAKİMİYETİ
SEKİZİNCİ BÖLÜM
YEREL YÖNETİM
DOKUZUNCU BÖLÜM
ANAYASADA
DÜZELTMELER VE ANAYASANIN
DEĞİŞTİRİLMESİ
II. KISIM
NİHAYİ VE GEÇİCİ HÜKÜMLERİ
RUSYA FEDERASYONU ANAYASASI
Biz, kendi toprakları üzerinde ortak bir kaderde birleşmiş Rusya Federasyonun
çok uluslu halkı,
İnsan hak ve özgürlüklerini, toplumsal barışı ve anlaşmasını doğrulayarak,
Devletin tarih boyu oluşmuş birliğini koruyarak, halkların eşitliği ve kendi
kaderini belirleme haklarının evrensel ilkelerinden yola çıkarak,
Bizlere, Vatana sevgi ve saygıyı, adaleti ve iyiliğe inancı aşılamış
atalarımızın anısına saygı duyarak,
Rusya’nın egemen devletçiliğini ihya ederek ve onun demokratik temellerinin
dokunulmazlığını doğrulayarak,
Rusya’nın refahını ve gelişmesini sağlamağa can atarak,
Bugünkü ve gelecek nesiller karşısında Vatanımız için sorumluluk duygusundan
yola çıkarak,
Dünya topluluğunun bir parçası olduğumuzun bilincine vararak,
RUSYA FEDERASYONU ANAYASASINI kabul ederiz.
I. KISIM
BİRİNCİ BÖLÜM
ANAYASAL DÜZENİNİN ESASLARI
Madde 1
1. Rusya Federasyonu – Rusya, hükümet şekli cumhuriyet olan demokratik federatif
hukuk devletidir.
2. “Rusya Federasyonu” ve “Rusya” isimleri eşanlamlıdır.
Madde
2
İnsan, onun hak ve özgürlükleri yüce değerlerdir. İnsan ve vatandaş hak ve
özgürlüklerini tanımak, uymak ve korumak devletin görevidir.
Madde
3
1. Rusya Federasyonunda egemenliğin taşıyıcısı ve hakimiyetin tek kaynağı onun
çok uluslu halkıdır.
2. Halk, kendi hakimiyetini doğrudan, ayrıca devlet hakimiyet organları ve yerel
yönetim organları aracılığıyla gerçekleştirir.
3. Halk hakimiyetinin doğrudan yüksek ifadesi, referandum ve serbest
seçimlerdir.
4. Rusya Federasyonunda hiç kimse hakimiyete el koyamaz. Hakimiyetin gasp
edilmesi veya hakimiyet yetkisine el koyma federal kanunla cezalandırılır.
Madde
4
Rusya Federasyonunun egemenliği onun tüm ülkesini kapsar.
Rusya Federasyonu Anayasası ve federal kanunlar Rusya Federasyonu genelinde
egemendir.
Rusya Federasyonu kendi ülkesinin bütünlüğü ve dokunulmazlığını sağlar.
Madde
5
1. Rusya Federasyonu, Rusya Federasyonunun eşit haklara sahip unsurları olan
cumhuriyetler, topraklar, vilayetler, federal şehirler, özerk vilayetler ve
özerk alanlardan oluşur.
2. Cumhuriyet (devlet) kendi Anayasası ve mevzuatına sahiptir. Toprak, vilayet,
federal şehir, özerk vilayet ve özerk alanlar kendi Tüzüklerine ve mevzuatına
sahiptirler.
3. Rusya Federasyonunun federatif düzeni; devlet bütünlüğüne, devlet
hakimiyetinin bütünlüğüne, Rusya Federasyonu devlet hakimiyet organları ve Rusya
Federasyonu unsurlarının devlet hakimiyet organları arasında yönetim konularının
ve yetkilerinin ayrılmasına, Rusya Federasyonunda halkların hak eşitliği ve
kendi kaderini belirlenmesine dayanır.
4. Rusya Federasyonunun tüm unsurları, federal devlet hakimiyet organlarıyla
olan karşılıklı ilişkilerinde ve kendi aralarında eşit haklara sahiptirler.
Madde
6
Rusya Federasyonu vatandaşlığı federal kanunla edinir ve sona erer. Edinme
esasına bakılmaksızın tek ve eşittir.
Rusya Federasyonunun her vatandaşı kendi ülkesinde Rusya Federasyonu
Anayasasıyla öngörülmüş tüm hak ve özgürlüklere sahiptir ve eşit ödevler taşır.
Rusya Federasyonu vatandaşları kendi vatandaşlığından veya onu değiştirme
hakkından yoksun bırakılamaz.
Madde
7
1. Rusya Federasyonu; politikası, insanın onurlu yaşamını ve özgürce gelişmesini
sağlayan ortam oluşturmaya yönelmiş sosyal devlettir.
2. Rusya Federasyonunda insanların çalışma ve sağlığı korunur, güvence altına
alınmış asgari ücret belirlenir, ailenin, anneliğin, babalığın ve çocukluğun,
sakatların ve yaşlı vatandaşların devlet tarafından korunması sağlanır, sosyal
hizmetler sistemi geliştirilir, devlet emekli aylığı, yardımı ve sosyal
güvenliğin diğer güvenceleri belirlenir.
Madde
8
1. Rusya Federasyonunda ekonomik alanın bütünlüğü, malların, hizmetlerin ve mali
kaynakların serbest dolaşımı, rekabetin desteklenmesi, ekonomik faaliyetlerin
serbestliği güvence altına alınır.
2. Rusya Federasyonunda özel, devlet, belediye ve diğer mülkiyet şekilleri kabul
edilir ve eşit şekilde korunur.
Madde
9
1. Rusya Federasyonunda toprak ve diğer doğal zenginlikler, ilgili bölgede
yaşayan halkların yaşam ve faaliyet temeli olarak kullanılır ve korunur.
2. Toprak ve diğer doğal zenginlikler özel, devlet, belediye ve diğer mülkiyet
şekillerinde olabilir.
Madde
10
Rusya Federasyonunda devlet hakimiyeti; yasama, yürütme ve yargı ayrılığı
esasında gerçekleştirilir. Yasama, yürütme ve yargı hakimiyet organları
serbesttir.
Madde 11
1. Rusya Federasyonunda devlet hakimiyeti; Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı,
Federal Meclisi (Federasyon Konseyi ve Devlet Duması), Rusya Federasyonu
Hükümeti ve Rusya Federasyonu mahkemeleri tarafından gerçekleştirilir.
2. Rusya Federasyonu unsurlarında devlet hakimiyeti bu unsurlar tarafından
oluşturulan devlet organlarınca gerçekleştirilir.
3. Rusya Federasyonunun devlet hakimiyet organları ile Rusya Federasyonu
unsurlarının devlet hakimiyet organları arasında yönetim konuları ve yetkilerin
ayrılması, bu Anayasayla, yönetim konuları ve yetkilerin ayrılmasına ilişkin
federal ve diğer antlaşmalarla gerçekleştirilir.
Madde
12
Rusya Federasyonunda yerel yönetim tanınır ve güvence altına alınır. Yerel
yönetimler kendi yetkileri çerçevesinde serbesttir. Yerel yönetim organları
devlet hakimiyet organları sistemine dahil değildir.
Madde 13
1. Rusya Federasyonunda ideolojik çoğulculuk kabul edilir.
2. Hiçbir ideoloji, devlet ideolojisi veya zorunlu ideoloji olarak belirlenemez.
3. Rusya Federasyonunda siyasal çoğulculuk, çok partililik tanınır.
4. Toplumsal birlikler kanun önünde eşittir.
5. Amaç ve faaliyetleri; Rusya Federasyonunun anayasal düzeninin temellerini
zorla değiştirmeye ve ülke bütünlüğünü ihlal etmeye, devlet güvenliğini
sarsmaya, silahlı oluşumlar oluşturmaya, sosyal, ırki, milli ve dini ayrımcılığı
körüklemeye yönelik toplumsal birliklerin oluşturulması ve faaliyeti yasaktır.
Madde
14
1. Rusya Federasyonu dünyevi devlettir. Hiçbir din, devlet dini veya zorunlu din
olarak belirlenemez.
2. Dini birlikler devletten ayrılmıştır ve kanunlar önünde eşittir.
Madde
15
1. Rusya Federasyonu Anayasası, Rusya Federasyonu genelinde yüksek hukuki güce,
doğrudan yürürlüğe sahiptir ve uygulanır. Rusya Federasyonunda uygulanan
kanunlar ve diğer hukuk düzenlemeleri, Rusya Federasyonu Anayasasına aykırı
olmamalıdır.
2. Devlet hakimiyet organları, yerel yönetim organları, yetkili kişiler,
vatandaşlar ve onların birlikleri Rusya Federasyonu Anayasasına ve kanunlara
uymakla yükümlüdürler.
3. Kanunlar resmi şekilde yayımlanır. Yayımlanmayan kanunlar uygulanmaz. İnsan
hak, özgürlük ve ödevlerini ilgilendiren normatif hukuk düzenlemeleri herkesin
bilgilendirilmesi için resmi şekilde yayımlanmamışsa uygulanamaz.
4. Uluslararası hukukun evrensel ilke ve normları ve Rusya Federasyonunun
uluslararası antlaşmaları, Rusya Federasyonunun hukuk sisteminin bir parçasıdır.
Eğer; Rusya Federasyonunun uluslararası antlaşmasıyla, kanunla öngörüldüğünden
farklı bir hüküm öngörülmüşse, uluslararası antlaşmanın hükmü uygulanır.
Madde
16
1. Anayasanın bu bölümünün hükümleri Rusya Federasyonunun anayasal düzeninin
temellerini oluşturur ve bu Anayasada belirlendiğinden farklı bir şekilde
değiştirilemez.
2. Bu Anayasanın hiçbir hükmü, Rusya Federasyonunun anayasal düzeninin
temellerine aykırı olamaz.
İKİNCİ BÖLÜM
İNSAN VE VATANDAŞ HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİ
Madde
17
1. Rusya Federasyonunda, uluslararası hukukun evrensel ilke ve normları
doğrultusunda ve bu Anayasaya uygun olarak, insan ve vatandaş hak ve
özgürlükleri tanınır ve güvence altına alınır.
2. İnsanın temel hak ve özgürlükleri ayrılmaz ve doğuştandır.
3. İnsan ve vatandaş hak ve özgürlüklerinin gerçekleştirilmesi diğer kişilerin
hak ve özgürlüklerini ihlal edemez.
Madde
18
İnsan ve vatandaş hak ve özgürlükleri doğrudan yürürlüktedir. Bunlar kanunların
ruhunu, sözünü ve uygulanmasını, yasama ve yürütme hakimiyetini ve yerel
yönetimlerin faaliyetini belirler ve yargı tarafından güvence altına alınır.
Madde
19
1. Herkes kanun ve mahkeme önünde eşittir.
2. Devlet; cinsiyet, ırk, milliyet, dil, köken, malvarlığı ve makam, ikamet
yeri, dini tutum, görüş, toplumsal birliklere mensubiyet, ayrıca diğer
durumlarına bakmaksızın insan ve vatandaş hak ve özgürlüklerinin eşitliğini
güvence altına alır. Sosyal, ırki, milli, dil veya dini mensubiyet niteliğine
göre, vatandaşların haklarının her hangi bir şekilde sınırlandırılması yasaktır.
3. Erkek ve kadın eşit hak ve özgürlüklere, onların kullanılmasında eşit
imkanlara sahiptirler.
Madde
20
1. Herkes yaşam hakkına sahiptir.
2. Ölüm cezası; bu ceza kaldırılıncaya kadar sanığa, davasının jürinin
katılımıyla gerçekleştirilen mahkemede görüşülmesi hakkının tanınması şartıyla,
insan yaşamına yönelik en ağır suçlara göre, müstesna ceza olarak federal
kanunla belirlenebilir.
Madde
21
1. Kişinin onuru devlet tarafından korunur. Hiç bir şey bu hakkın kısıtlanması
için esas olamaz.
2. Hiç kimse; işkenceye, şiddete ve zalimce veya insan onurunu aşağılayıcı diğer
muameleye veya cezaya maruz bırakılamaz. Hiç kimse; kendi rızası olmaksızın
tıbbi, bilimsel ve diğer deneylere maruz bırakılamaz.
Madde
22
1. Herkes, özgürlük ve kişisel dokunulmazlık hakkına sahiptir.
2. Tutuklamaya, göz altına almaya ve göz altında tutmaya, sadece mahkeme
kararıyla izin verilir. Mahkeme kararına kadar kişinin tutukluluk hali 48
saatten fazla süremez.
Madde
23
1. Herkes, özel yaşamın, kişisel ve ailevi sırrın dokunulmazlığı, kendi şeref ve
haysiyetinin korunması hakkına sahiptir.
2. Herkes, yazışma, telefon görüşmeleri, posta, telgraf ve diğer iletişim
gizliliği hakkına sahiptir. Bu hakkın sınırlandırılmasına sadece mahkeme
kararına dayanılarak izin verilir.
Madde
24
1. Kişinin onayı olmaksızın özel hayatıyla ilgili bilgi toplama, saklama,
kullanma ve yaymaya izin verilmez.
2. Devlet hakimiyet organları ve yerel yönetim organları, yetkili kişileri, aksi
kanunla öngörülmedikçe, herkese kendi hak ve özgürlüklerini doğrudan
ilgilendiren belge ve dosyaları inceleme olanağını sağlamakla yükümlüdürler.
Madde
25
Konut dokunulmazdır. Hiç kimse, federal kanunda düzenlenen durumlar veya mahkeme
kararına dayanılan haller hariç, oturanların iradesi dışında konuta giremez.
Madde
26
1. Herkes kendi milli kökenini belirleme ve bildirme hakkına sahiptir. Hiç kimse
kendi milli kökenini belirlemeye veya bildirmeye zorlanamaz.
2. Herkes ana dilini kullanma, iletişim, eğitim, öğrenim ve yaratıcılık dilini
serbestçe seçme hakkına sahiptir.
Madde
27
1. Yasal yollarla Rusya Federasyonu sınırları dahilinde bulunan herkes;
serbestçe seyahat etme, bulunma ve ikametgah yerini seçme hakkına sahiptir.
2. Herkes, serbestçe Rusya Federasyonu sınırları dışına çıkabilir. Rusya
Federasyonu vatandaşı hiçbir engelle karşılaşmadan Rusya Federasyonuna dönme
hakkına sahiptir.
Madde
28
Herkesin vicdan özgürlüğü, tek başına veya başkalarıyla birlikte her hangi bir
dine inanma veya hiçbirine inanmama hakkı dahil, ibadet özgürlüğü, dini ve diğer
görüşleri serbestçe seçme, onlara sahip olma, yayma ve onlara uygun şekilde
hareket etme özgürlüğü güvence altına alınır.
Madde
29
Her kesin düşünce ve ifade özgürlüğü güvence altına alınır.
Sosyal, ırki, milli veya dini kin ve düşmanlığı uyandıracak propaganda yapma
veya teşvik etme yasaktır. Sosyal, ırk, milliyet, din veya dil üstünlüğünün
propagandası yasaktır.
Hiç kimse görüş ve inançlarını açıklamaya veya onlardan vazgeçmeye zorlanamaz.
Herkes; her türlü yasal yöntemle bilgiyi serbestçe arama, edinme, aktarma,
ürütme ve yayma hakkına sahiptir. Devlet sırrını oluşturan bilgilerin listesi
federal kanunla belirlenir.
Kitlesel iletişim özgürlüğü temin edilir. Sansür yasaktır.
Madde
30
Herkes kendi çıkarlarını korumak için sendikalar oluşturma hakkı dahil
örgütlenme hakkına sahiptir. Toplumsal birliklerin faaliyet özgürlüğü güvence
altına alınır.
Hiç kimse her hangi bir birliğe girmeye ve orada bulunmaya zorlanamaz.
Madde
31
Rusya Federasyonu vatandaşları barışçıl, silahsız toplanma, toplantı, miting,
gösteri ve yürüyüş yapma hakkına sahiptir.
Madde
32
Rusya Federasyonu vatandaşları doğrudan veya kendi temsilcileri aracılığıyla
devlet yönetimine katılma hakkına sahiptirler.
Rusya Federasyonu vatandaşları devlet hakimiyeti organları ve yerel yönetim
organlarına seçme ve seçilme, ayrıca referanduma katılma hakkına sahiptirler.
Fiil ehliyetine sahip olmadığı mahkemce belirlenmiş, ayrıca mahkeme hükmüyle
ceza infaz yerlerinde bulunan vatandaşlar seçme ve seçilme hakkına sahip
değildir.
Rusya Federasyonu vatandaşları devlet memuriyetine eşit şartlarla girebilirler.
Rusya Federasyonu vatandaşları yargılama sürecine katılma hakkına sahiptirler.
Madde
33
Rusya Federasyonu vatandaşları devlet organları ve yerel yönetim organlarına
bizzat başvuru, ayrıca bireysel ve toplu başvuruda bulunma hakkına sahiptirler.
Madde
34
1. Herkes kendi yeteneğini ve malvarlığını, girişimcilik ve kanunla
yasaklanmayan diğer faaliyetler için serbestçe kullanma hakkına sahiptir.
2. Tekelleşmeye ve haksız rekabete yönelen ekonomik faaliyet yasaktır.
Madde
35
1. Özel mülkiyet hakkı kanunla korunur.
2. Herkes malvarlığına sahip olabilir, tek başına veya başkalarıyla birlikte bu
konuda sahiplik, zilyetlik ve intifa haklarını gerçekleştirebilir.
Hiç kimse, mahkemenin kararı olmaksızın kendi malvarlığından yoksun bırakılamaz.
Malvarlığının devlet ihtiyaçları için zorunlu kamulaştırılması sadece önceden ve
eşdeğerde tazmin edilmesi şartıyla yapılabilir.
Miras hakkı güvence altına alınır.
Madde
36
Vatandaşlar ve onların birlikleri özel mülkiyetlerinde toprak bulundurabilirler.
Toprak ve diğer doğal kaynaklar üzerinde sahiplik, zilyet ve intifa hakkı,
çevreye zarar vermemek ve diğer kişilerin hak ve yasal çıkarlarını ihlal etmemek
şartıyla, toprak üzerinde mülkiyet hakkına sahip olanlar tarafından serbestçe
kullanılır.
Toprakların kullanılmasının şartları ve şekli federal kanunla belirlenir.
Madde
37
Çalışma serbesttir. Herkes serbestçe kendi çalışma yeteneği üzerinde karar
verme, faaliyet türü ve meslek seçme hakkına sahiptir.
Zorla çalıştırma yasaktır.
Herkes güvenli ve hijyenik koşullara uygun çalışma hakkına, her hangi bir engel
olmaksızın ve çalışma ücretinin federal kanunla belirlenmiş asgari düzeyinden
aşağı olmayan maaş alma hakkına, ayrıca işsizlikten korunma hakkına sahiptir.
Grev hakkı dahil, federal kanunla belirlenmiş yollarla çözülen bireysel ve toplu
iş uyuşmazlıkları hakkı tanınır.
Her kes dinlenme hakkına sahiptir. İş sözleşmesiyle çalışanlar için federal
kanunla belirlenmiş çalışma süresi, tatil ve bayram günleri, ücretli yıllık izin
güvence altına alınır.
Madde
38
Annelik, çocukluk ve aile devletin koruması altındadır.
Çocuklara bakma, onların eğitimi ebeveynlerin eşit hak ve ödevleridir.
18 yaşına ulaşmış çalışabilen evlatlar çalışamayan ebeveynlerine bakmakla
yükümlüdürler.
Madde
39
Herkese yaş, sakatlık, hastalık, ailenin geçimini sağlayanın kaybı, çocukların
eğitimi için ve kanunla belirlenen diğer durumlarda sosyal güvenlik hakkı
sağlanır.
Devlet emeklilik maaşları ve sosyal yardımlar kanunlarla belirlenir.
İsteğe bağlı sosyal sigorta, sosyal güvenliğin diğer şekillerinin oluşturulması
ve hayır işleri teşvik edilir.
Madde
40
Herkes konut hakkına sahiptir. Hiç kimse keyfi olarak konutundan yoksun
bırakılamaz.
Devlet hakimiyet organları ve yerel yönetim organları konut inşaatını teşvik
eder, konut hakkının sağlanması için ortam oluşturur.
Konut ihtiyacı olan fakir ve kanunla belirlenmiş diğer vatandaşlara devlet,
belediye ve diğer konut fonlarından kanunla belirlenmiş normda ücretsiz ve uygun
fiyatla konut temin edilir.
Madde
41
1. Herkes sağlığının korunması ve tıbbi yardım almak hakkına sahiptir. Devlet ve
belediye sağlık kurumlarında vatandaşlara tıbbi yardım ilgili bütçe kaynakları,
sigorta primleri ve diğer gelirlerden karşılanarak hesabına ücretsiz yapılır.
2. Rusya Federasyonunda toplum sağlığının korunması ve güçlendirilmesiyle ilgili
federal programlar finanse edilir; devlet, belediye ve özel sağlık hizmetleri
sisteminin geliştiriltmesi yönünde önlemler alınır; insan sağlığının
güçlendirilmesine, beden eğitimi ve sporun geliştirilmesine, ekolojik ve hıfzı
sıhha konusundaki faaliyetleri teşvik edilir.
3. İnsanın yaşam ve sağlığı için tehlike oluşturan gerçeklik ve durumların
yetkili kişiler tarafından saklanması federal kanunlar uyarınca sorumluluk
altına alınmasını gerektirir.
Madde
42
Herkes sağlıklı çevrede yaşama, onun durumuyla ilgili doğru bilgileri alma ve
çevre hukukunun ihlali sonucu kendisinin sağlığına veya malvarlığına verilen
zararın tazminatını alma hakkına sahiptir.
Madde
43
Herkes eğitim hakkına sahiptir.
Devlet veya belediyenin eğitim kurumları ve işletmelerde okul öncesi, temel
genel ilk öğretim ve meslek öğreniminin parasız olması ve herkes için
ulaşılabilirliği güvence altına alınır.
Herkes sınav esasında devlet veya belediyenin eğitim kurumları ve işletmelerde
yüksek eğitim alma hakkına sahiptir.
Temel genel ilk öğretim zorunludur. Ebeveyniler veya onların yerinde olan
kişiler çocukların genel ilk öğretim düzeyinde eğitim almasını sağlarlar.
Rusya Federasyonu, devlet federal eğitim standartlarını belirler, eğitimin ve
kendi kendine eğitimin çeşitli şekillerini destekler.
Madde
44
Herkesin edebi, sanatsal, bilimsel, teknik ve diğer yaratıcılık ve eğitim verme
özgürlüğü güvence altına alınır. Fikri mülkiyet kanunla korunur.
Herkes kültürel yaşama katılma ve kültür kurumlarından yararlanma, kültür
değerlerine ulaşma hakkına sahiptir.
Herkes tarihi ve kültürel mirasın korunmasına özen göstermekle yükümlüdür.
Madde
45
Rusya Federasyonunda insan ve vatandaş hak ve özgürlüklerinin devlet tarafından
korunması güvence altına alınır.
Herkes kendi hak ve özgürlüklerini kanunla yasaklanmayan şekilde savunma hakkına
sahiptir.
Madde
46
Herkesin hak ve özgürlüklerinin yargısal korunması güvence altına alınır.
Devlet hakimiyet organları, yerel hakimiyet organları, toplumsal birlikler ve
yetkili kişilerin karar ve eylemlerinden (eylemsizliklerinden) mahkemeye
şikayette bulunabilir.
Herkes, devletin mevcut iç hukuksal savunma araçlarını kullandıktan sonra, Rusya
Federasyonunun uluslararası antlaşmalarına uygun olarak insan hak ve
özgürlüklerinin korunmasına ilişkin uluslararası organlara başvururda
bulunabilir.
Madde
47
Hiç kimse, davasının kanunla belirlenen mahkeme ve hakimlerce görüşülmesi
hakkından yoksun bırakılamaz.
Suç işlemekle itham edilen kişi federal kanunla öngörülen durumlarda davasının
jürinin katılımıyla yapılan mahkemede görüşülmesi hakkına sahiptir.
Madde
48
Herkesin yüksek düzeyde hukuk yardımı alma hakkı güvence altına alınır. Kanunla
öngörülen durumlarda hukuk yardımı ücretsiz yapılır.
Tutuklanan, göz altında bulunan, suç işlemekle itham edilen kişi tutuklandığı,
göz altına alındığı veya itham ileri sürüldüğü andan itibaren avukat (savunucu)
yardımından yararlanma hakkına sahiptir.
Madde
49
Suç işlemekle itham edilen bir kişi, suçluluğu federal kanunla öngörülen şekilde
ispat edilmediği ve mahkemenin kesin hükmüyle yürürlüğe girmediği sürece suçsuz
sayılır.
Sanık kendi suçsuzluğunu ispat etmekle yükümlü değildir.
Suçluluğa ilişkin esaslı şüpheler sanığın lehine yorumlanır.
Madde
50
Hiç kimse aynı suçtan dolayı iki defa mahkum edilemez.
Yargı işlemlerinin yürütülmesi sırasında federal kanunu ihlal ederek elde
edilmiş deliller geçersizdir.
Her mahkumun, federal kanunla öngörülmüş şekilde hükmün üst mahkemece yeniden
incelenmesini, ayrıca cezanın affını veya hafifletilmesini isteme hakkı vardır.
Madde
51
Hiç kimse kendisi, eşi ve federal kanunla belirlenmiş diğer akrabaları aleyhine
tanıklık etmekle yükümlü değildir.
Federal kanunla tanıklık etmekten muaf tutan diğer durumlar da belirlenebilir.
Madde
52
Suçlardan ve hakimiyetin kötüye kullanılmasından zarar görenlerin hakları
kanunla korunur. Devlet, zarar görenlerin yargıya ulaşmasını ve verilen zararın
tazmin edilmesini sağlar.
Madde
53
Herkes devlet organları veya onların yetkili kişilerinin eylemleri (veya
eylemsizlikleri) dolayısıyla verilen zarara göre devletten tazminat alma hakkına
sahiptir.
Madde
54
Sorumluluk belirleyen veya ağırlaştıran kanunlar geriye yürümez.
Hiç kimse işlediği anda hukuk ihlali sayılmayan eylemden dolayı sorumluluk
taşımaz. Hukuk ihlali yapıldıktan sonra onunla ilgili sorumluluk kaldırılmış
veya hafifletilmişse, yeni kanun uygulanır.
Madde
55
Rusya Federasyonu Anayasasında temel hak ve özgürlüklerin yer alması diğer
evrensel insan ve vatandaş hak ve özgürlüklerinin reddi veya küçümsenmesi gibi
yorumlanamaz.
Rusya Federasyonunda insan ve vatandaş hak ve özgürlüklerini ortadan kaldıran
veya kısıtlayan kanunlar çıkarılamaz.
İnsan ve vatandaş hak ve özgürlükleri yalnız anayasal düzenin temelleri, ahlak,
sağlık, diğer kişilerin hak ve yasal çıkarlarının koruması, ülke savunması ve
devlet güvenliği amacıyla federal kanunla sınırlandırılabilir.
Madde
56
Olağanüstü hal durumunda vatandaşların güvenliğinin sağlanması ve anayasal
düzenin korunması için federal anayasal kanun uyarınca sınırları ve yürürlülük
süresi belirtilerek hak ve özgürlüklere belirli sınırlamalar getirilebilir.
Rusya Federasyonunu genelinde ve ayrı ayrı bölgelerinde olağanüstü hal, federal
anayasal kanunla belirlenmiş durum ve şekillerde uygulanabilir.
Rusya Federasyonu Anayasasının 20., 21., 23.(1. fıkra), 24., 28., 34.
(1.fıkra), 40 (1. fıkra), 46.-54. maddelerinde öngörülen hak ve özgürlükler
sınırlandırılamaz.
Madde
57
Herkes kanunla belirlenen vergi ve resimleri ödemekle yükümlüdür. Yeni vergiler
belirleyen veya vergi mükelleflerinin durumunu ağırlaştıran kanunların geriye
yürümez.
Madde
58
Herkes doğayı ve çevreyi korumakla, doğal zenginliklere özen göstermekle
yükümlüdür.
Madde
59
Vatanı savunma her Rusya Federasyonu vatandaşının görevi ve yükümlülüğüdür.
Rusya Federasyonu vatandaşı federal kanuna uygun olarak askeri hizmet yapar.
Rusya Federasyonu vatandaşının görüşü veya dini itikadı askeri hizmetin
yapılmasına aykırıysa, ayrıca federal kanunla belirlenen diğer durumlarda
alternatif sivil hizmet yapma hakkı vardır.
Madde
60
Rusya Federasyonu vatandaşı 18 yaştan itibaren kendi hak ve ödevlerini serbestçe
ve tam olarak kullanabilir.
Madde
61
Rusya Federasyonu vatandaşı Rusya Federasyonu sınırları dışına sürülemez veya
diğer devlete verilemez.
Rusya Federasyonu tüm vatandaşlarının korunmasını ve himayesini güvence altına
alır.
Madde
62
Rusya Federasyonu vatandaşı, Rusya Federasyonunun federal kanununa veya
uluslararası antlaşmasına dayanarak yabancı ülke vatandaşlığı (ikili
vatandaşlık) edinebilir.
Rusya Federasyonu vatandaşının yabancı ülke vatandaşlığının olması, eğer Rusya
Federasyonunun federal kanununda veya uluslararası antlaşmasında aksi
öngörülmemişse, onun hak ve özgürlüklerini sınırlandırmaz ve Rusya
vatandaşlığından doğan ödevlerden muaf tutmaz.
Yabancılar ve vatandaşlığı olmayan kişiler Rusya Federasyonunun federal kanunu
veya uluslararası antlaşmasıyla belirlenmiş durumlar dışında Rusya Federasyonu
vatandaşlarıyla eşit haklardan yararlanır ve eşit ödevler taşır.
Madde
63
Rusya Federasyonu yabancılara ve vatandaşlığı olmayan kişilere uluslararası
hukukun evrensel normlarına uygun olarak siyasi sığınma hakkı verir.
Siyasi görüşleri, ayrıca Rusya Federasyonunda suç sayılmayan eylemler (hareket
veya hareketsizlik) nedeniyle takip edilen kişilerin başka devletlere
verilmesine izin verilmez. Suç işlemekle itham edilen kişilerin, ayrıca
mahkumların cezasını infaz ettirmek için başka devletlere verilmesi Rusya
Federasyonunun federal kanunu veya uluslararası antlaşması gereğince
gerçekleştirilir.
Madde
64
Bu bölümdeki hükümler Rusya Federasyonunda kişinin hukuki statüsünün temellerini
oluşturur ve bu Anayasayla belirlenen şekilde değiştirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
FEDERAL DÜZEN
Madde
65
1. Rusya Federasyonunda aşağıdaki Rusya Federasyonu unsurları bulunur:
Adıgey Cumhuriyeti (Adıgeya), Altay Cumhuriyeti, Başkurdistan Cumhuriyeti,
Buryatiya Cumhuriyeti, Dağıstan Cumhuriyeti, İnguşetiya Cumhuriyeti, Kabardin-Balkar
Cumhuriyeti, Kalmıkya Cumhuriyeti, Karaçay-Çerkez Cumhuriyeti, Karel
Cumhuriyeti, Komi Cumhuriyeti, Mariy El Cumhuriyeti, Mordov Cumhuriyeti, Saha (Yakutya)
Cumhuriyeti, Kuzey Osetya Cumhuriyeti (Alanya), Tataristan Cumhuriyeti (Tataristan),
Tıva Cumhuriyeti, Udmurt Cumhuriyeti, Hakas Cumhuriyeti, Çeçen Cumhuriyeti,
Çuvaş Cumhuriyeti (Çavaş Cumhuriyeti),
Altay Toprağı, Krasnodar Toprağı, Krasnoyarsk Toprağı, Primorsk Toprağı,
Stavrapol Toprağı, Habarovsk Toprağı,
Amur vilayeti, Arhangelsk vilayeti, Astrahan vilayeti, Belgorod vilayeti,
Bryansk vilayeti, Vladimir vilayeti, Volgograd vilayeti, Vologod vilayeti,
Voronej vilayeti, İvanov vilayeti, İrkutsk vilayeti, Kaliningrad vilayeti,
Kaluga vilayeti, Kamçatka vilayeti, Kemerovo vilayeti, Kirov vilayeti,
Kostroma vilayeti, Kurgan vilayeti, Kursk vilayeti, Leningrad vilayeti,
Lipetsk vilayeti, Magadan vilayeti, Moskova vilayeti, Murmansk vilayeti,
Nijegorod vilayeti, Novgorod vilayeti, Novosibirsk vilayeti, Omsk vilayeti,
Orenburg vilayeti, Orlov vilayeti, Penza vilayeti, Perm vilayeti, Pskov
vilayeti, Rostov vilayeti, Ryazan vilayeti, Samara vilayeti, Saratov vilayeti,
Sahalin vilayeti, Sverdlov vilayeti, Smolensk vilayeti, Tambov vilayeti, Tver
vilayeti, Tomsk vilayeti, Tula vilayeti, Tümen vilayeti, Ulyanovsk vilayeti,
Çelyabinsk vilayeti, Çita vilayeti, Yaroslavl vilayeti.
Moskva, Sankt-Petersburg federal şehirlerdir.
Yahudi Özerk Vilayeti,
Agin-Buryat Özerk Alanı, Komi-Permyak Özerk Alanı, Koryaksk Özerk Alanı, Nen
Özerk Alanı, Taymır (Dolgano-Nen) Özerk Alanı, Ust-Ordınsk Buryat Özerk Alanı,
Hantı-Mansiysk Özerk Alanı, Çukot Özerk Alanı, Evenkiy Özerk, Yamalo-Nen Özerk
Alanı.
2. Rusya Federasyonuna yeni unsurların kabulü ve içinde yeni unsurların
oluşturulması federal anayasal kanunla belirlenmiş şekilde gerçekleştirilir.
Madde
66
1. Cumhuriyet statüsü Rusya Federasyonu Anayasası ve cumhuriyetlerin
anayasalarıyla belirlenir.
Toprakların, vilayetlerin, federal şehirlerin, özerk vilayetlerin, özerk
alanların statüsü, Rusya Federasyonu Anayasası ve toprağın, vilayetin, federal
şehrin, özerk vilayetlerin, özerk alanların ilgili Rusya Federasyonu unsurunun
yasama (temsili) organı tarafından kabul edilmiş Tüzükle belirlenir.
Özerk vilayetlerin ve özerk alanların yasama ve yürütme organlarının önerisi
üzerine özerk vilayet ve özerk alan hakkında federal kanun kabul edilir.
Toprağın veya vilayetin sınırları içindeki özerk alanlar arasındaki ilişkiler
federal kanun ve özerk alanın devlet organları ile ilgili toprak veya vilayetin
devlet hakimiyet organları arasında yapılan antlaşmalarla düzenlenebilir.
Rusya Federasyonu unsurunun statüsü; Rusya Federasyonu ve Rusya Federasyonu
unsurunun karşılıklı rızası ile federal anayasal kanuna uygun olarak
değiştirilebilir.
Madde
67
Rusya Federasyonu ülkesi; unsurlarının ülkelerini, dahili suları ve ülke
denizlerini, bunlar üzerindeki hava sahasını kapsar.
Rusya Federasyonu; federal kanun ve uluslararası hukuk normları ile belirlenen
şekilde kıta sahanlığı ve Rusya Federasyonunun münhasıran ekonomik bölgesinde
egemen haklara sahiptir ve yetkilerini kullanır.
Rusya Federasyonu unsurları arasındaki sınırlar, onların karşılıklı rızasıyla
değiştirilebilir.
Madde
68
Rusya Federasyonu genelinde devlet dili Rusçadır.
Cumhuriyetler kendi devlet dillerini belirleyebilirler. Bu diller
Cumhuriyetlerin devlet hakimiyeti organlarında, yerel yönetim organlarında,
devlet kurumlarında Rusya Federasyonunun devlet dili ile bir arada kullanılır.
Rusya Federasyonu, tüm halklarına ana dillerini muhafaza etmeleri, öğrenmeleri
ve geliştirmeleri için ortamın oluşturulması hakkını güvence altına alır.
Madde
69
Rusya Federasyonu; milli azınlıkların haklarını, uluslararası hukukun evrensel
ilke ve normlarına ve Rusya Federasyonunun uluslararası antlaşmalarına uygun
olarak güvence altına alır.
Madde
70
Rusya Federasyonunun Devlet Bayrağı, Devlet Arması ve Milli Marşı, onların
tasviri ve resmi kullanım şekli federal anayasal kanunla belirlenir.
Rusya Federasyonunun başkenti Moskova şehridir. Başkentin statüsü federal
kanunla belirlenir.
Madde
71
Rusya Federasyonunun yetkileri şunlardır:
Rusya Federasyonu Anayasasının ve federal kanunların kabulü ve değiştirilmesi,
kanunlara uyulması üzerinde denetim,
Rusya Federasyonunun federal düzeni ve ülkesi,
İnsan ve vatandaş hak ve özgürlüklerinin düzenlenmesi ve korunması; Rusya
Federasyonunda vatandaşlık; milli azınlıkların haklarının düzenlenmesi ve
korunması,
Yasama, yürütme ve yargı hakimiyetinin federal organları sisteminin teşk ve
faaliyet biçiminin belirlenmesi; federal devlet organlarının oluşturulması,
Federal devlet mülkiyeti ve onun yönetilmesi,
Rusya Federasyonunun devlet yönetimiyle ilgili, iktisadi, ekolojik, sosyal,
kültürel ve milli gelişim alanlarındaki federal politikanın ve federal
programların temellerinin belirlenmesi,
Ortak pazarın hukuki temellerinin belirlenmesi; Mali, döviz, kredi ve gümrük
düzenlemesi, para dolaşımı, fiyat politikasının temelleri; federal bankalar
dahil federal ekonomik hizmetler,
Federal bütçe; federal vergi ve resimler; federal bölgesel kalkınma fonları,
Federal enerji sistemleri, nükleer enerji, füzyonlanabilir maddeler, federal
ulaşım, ulaştırma, haberleşme ve iletişim; uzay faaliyetleri,
Rusya Federasyonunun dış politikası ve uluslararası ilişkileri, Rusya
Federasyonunun uluslararası antlaşmaları; savaş ve barış konuları,
Rusya Federasyonunun dış ekonomik ilişkileri,
Savunma ve güvenlik; savunma sanayi; silah, mühimmat, askeri donanım ve diğer
ekipmanların alım-satım şeklinin belirlenmesi, zehirli maddelerin, uyuşturucu
maddelerinların üretimi ve onların kullanım şekli,
Rusya Federasyonunun devlet sınırlarının, kara sularının, hava sahasının,
münhasır ekonomik bölgsinin ve kıta sahanlığının statüsünün belirlenmesi ve
korunması,
Mahkeme teşkilatı; savcılık; ceza, ceza usul ve ceza infaz mevzuatı; genel ve
özel af; medeni, medeni usul, tahkim usulü mevzuatı; fikri mülkiyetle ilgili
hukuk düzenlenmeleri,
Federal uyuşmazlık hukuku,
Meteorolojik hizmetler; standartlar, numuneler, metrik sistem ve zaman
ölçümlenmesi; jeodezi ve haritacılık; coğrafi yerlerin isimleri; devlet
istatistiği ve muhasebesi,
Rusya Federasyonunun devlet ödülleri ve onursal unvanları,
Federal devlet memuriyeti.
Madde
72
1. Rusya Federasyonu ve Rusya Federasyonu unsurlarının ortak yetkileri
şunlardır:
Cumhuriyetlerin Anayasalarının ve kanunlarının, toprakların, vilayetlerin,
federal şehirlerin, özerk vilayetin ve özerk alanların Tüzüklerinin,
kanunlarının ve diğer normatif hukuk düzenlemelerinin Rusya Federasyonu
Anayasası ve federal kanunlara uygunluğunun sağlanması,
İnsan ve vatandaş hak ve özgürlüklerinin korunması; milli azınlıkların
haklarının korunması; kanuniliğin, hukuk düzeninin ve kamu güvenliğinin
sağlanması; sınır bölgeleri rejimi,
Toprak, toprağın altı, su ve diğer doğal kaynaklar üzerinde sahiplik, zilyetlik
ve intifa konuları,
Devlet mülkiyetinin sınırlarının belirlenmesi,
Doğal kaynakların işletilmesi; çevrenin muhafazası ve ekolojik güvenliğin
sağlanması; özel korunması gereken doğal bölgeler; tarihi ve kültürel anıtların
muhafazası,
Eğitim, öğrenim, bilim, kültür, beden eğitimi ve spor ile ilgili genel konular,
Sağlık konularının koordine edilmesi; ailenin, anneliğin, babalığın ve
çocukluğun korunması; sosyal güvenlik dahil sosyal güvence,
Felaketler, doğal afetler, salgın hastalıklarla mücadele önlemlerinin alınması
ve bunların sonuçlarının ortadan kaldırılması,
Rusya Federasyonunda vergilendirmenin ve resimlerin genel ilkelerinin
belirlenmesi,
İdari, idari usul, iş, aile, konut, toprak, su, orman mevzuatı, toprak altı ve
çevre muhafazası mevzuatı,
Yargı ve hukuk muhafaza organlarının kadroları; barolar ve noterler,
Nüfus sayısı az olan etnik grupların tarihi yaşam yerleri ve geleneksel yaşam
biçimlerinin korunması,
Devlet hakimiyeti ve yerel yönetim organları sisteminin oluşturulmasının genel
ilkelerinin belirlenmesi,
Rusya Federasyonu unsurlarının uluslararası ve dış ekonomik ilişkilerinin
koordine edilmesi, Rusya Federasyonunun uluslararası antlaşmalarının yerine
getirilmesi.
2. Bu maddenin hükümleri, Cumhuriyetler, topraklar, vilayetler, federal
şehirler, özerk vilayet ve özerk alanlarda eşit düzeyde uygulanır.
Madde
73
Rusya Federasyonunun yetki alanı dışında kalan Rusya Federasyonu ve Rusya
Federasyonu unsurlarının ortak yetki konuları hakkında, Rusya Federasyonu
unsurları tam devlet hakimiyetine sahiptirler.
Madde
74
Rusya Federasyonu ülkesinde malların, hizmetlerin ve mali kaynakların serbest
dolaşımı için, gümrük sınırlarının, gümrük vergi ve resimlerinin ve diğer
engellerin konulması yasaktır.
Malların ve hizmetlerin dolaşımıyla ilgili sınırlamalar, sadece insanların
güvenliğinin, yaşam ve sağlığının korunması, doğanın ve kültürel değerlerin
muhafazası için gereken durumlarda federal kanuna uygun olarak konulabilir.
Madde
75
Rusya Federasyonunun para birimi Rubl’dur. Para basımı münhasıran Rusya
Federasyonu Merkez Bankası tarafından gerçekleştirilir. Rusya Federasyonunda
diğer para birimlerinin basımına ve dolaşımına izin verilmez.
Rubl’un istikrarının sağlanması ve korunması, Rusya Federasyonu Merkez
Bankasının temel işlevidir ve bu işlevini diğer devlet hakimiyet organlarından
bağımsız olarak gerçekleştirir.
Rusya Federasyonunda federal bütçe için alınan vergiler sistemi ile
vergilendirme ve resimlerin genel ilkeleri federal kanunla düzenlenir.
Devlet borçlanması, federal kanunla belirlenen şekilde ve gönüllülük ilkesine
dayanarak gerçekleştirilir.
Madde
76
Rusya Federasyonunun yetki alanındaki konular hakkında, Rusya Federasyonunun
genelinde doğrudan uygulanan federal anayasal kanunlar ve federal kanunlar kabul
edilir.
Rusya Federasyonu ve Rusya Federasyonu unsurlarının ortak yetki alanına giren
konular hakkında federal kanunlar ve onların esasında Rusya Federasyonu
unsurlarınca kabul edilen kanunlar ve diğer hukuk düzenlemeleri çıkarılır.
Federal kanunlar, federal anayasal kanunlara aykırı olamaz.
Rusya Federasyonu yetki alanı ve Rusya Federasyonu ile Rusya Federasyonu
unsurlarının ortak yetki alanları dışındaki konularda; Cumhuriyetler, topraklar,
vilayetler, federal şehirler, özerk vilayet ve özerk alanlar, kanunların ve
diğer normatif hukuk düzenlemelerinin kabulü dahil kendi hukuk tasarruflarını
gerçekleştirirler.
Rusya Federasyonu unsurlarının kanunları ve diğer normatif hukuk düzenlemeleri,
bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarına uygun olarak kabul edilmiş federal
kanunlara aykırı olamaz. Rusya Federasyonunda çıkarılmış federal kanun ve diğer
düzenlemeler arasında çelişki durumunda federal kanun uygulanır.
Federal kanun ile Rusya Federasyonu unsurlarının bu maddenin dördüncü fıkrasına
uygun olarak çıkarılmış normatif hukuk düzenlemeleri arasında çelişki olması
durumunda Rusya Federasyonu unsurunun normatif hukuk düzenlemesi uygulanır.
Madde
77
Cumhuriyetlerin, toprakların, vilayetlerin, federal şehirlerin, özerk vilayetin,
özerk alanların, devlet hakimiyeti organları sistemi; Rusya Federasyonu anayasal
düzeninin temellerine ve devlet hakimiyetinin temsili ve yürütme organlarının
federal kanunla belirlenen genel ilkelerine uygun olarak, Rusya Federasyonu
federe unsurlarınca serbest şekilde belirlenir.
Rusya Federasyonu yeki alanı ve Rusya Federasyonu devlet hakimiyeti
sınırlarında; Rusya Federasyonu ve Rusya Federasyonu federe unsurlarının, ortak
yetki alanına dahil konular hakkında Rusya Federasyonunun federal yürütme
organları ve Rusya Federasyonu federe unsurlarının yürütme organları, Rusya
Federasyonunun tek bir yürütme hakimiyeti sistemini oluştururlar.
Madde
78
Federal yürütme organları, kendi yetkilerini gerçekleştirmek için kendi bölgesel
organlarını oluşturabilir ve ilgili yetkili kişileri atayabilirler.
Federal yürütme organları, Rusya Federasyonu Anayasasına ve federal kanunlarına
aykırı olmamak koşuluyla, Rusya Federasyonu federe unsurlarının yürütme
organlarıyla anlaşarak, kendi yetkilerinin bir kısmını onların kullanımına
devreder.
Rusya Federasyonu federe unsurlarının yürütme organları, federal yürütme
organlarıyla anlaşarak, kendi yetkilerinin bir kısmının kullanılmasını onlara
devredebilirler.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı ve Rusya Federasyonu Hükümeti, Rusya Federasyonu
Anayasasına uygun olarak, Rusya Federasyonu genelinde federal devlet hakimiyeti
yetkisinin kullanılmasını sağlarlar.
Madde
79
Rusya Federasyonu insan ve vatandaş hak ve özgürlüklerini sınırlandırmamak ve
Rusya Federasyonu anayasal düzeninin temelleriyle çelişmemek kaydıyla,
devletlerarası birliklere katılabilir ve yetkilerinin bir kısmını uluslararası
antlaşmalara uygun olarak onlara devredebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
RUSYA FEDERASYONU CUMHURBAŞKANI
Madde
80
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, Devletin başıdır.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı; Rusya Federasyonu Anayasasının, insan ve
vatandaş hak ve özgürlüklerinin güvencesidir. Rusya Federasyonu Anayasasının
belirlediği şekilde Rusya Federasyonu egemenliğinin, bağımsızlığının ve toprak
bütünlüğünün korunması için önlemeler alır, devlet organlarının uyumlu
işleyişini ve karşılıklı işbirliğini sağlar.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, Rusya Federasyonu Anayasasına ve federal
kanunlara uygun olarak devletin iç ve dış politikasının temel yönlerini
belirler.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, devletin başı olarak Rusya Federasyonunu ülke
içinde ve uluslararası ilişkilerde temsil eder.
Madde
81
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, genel eşit ve doğrudan seçim hakkına dayanarak,
gizli oylamayla Rusya Federasyonu vatandaşları tarafından dört yıl süre ile
seçilir.
Yaşı 35’ten az olmayan, Rusya Federasyonunda en az 10 yıl daimi ikamet eden,
Rusya Federasyonu vatandaşı Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı seçilebilir.
Aynı kişi, arka arkaya iki dönemden fazla Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı
görevinde bulunamaz.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı seçimlerinin yapılma şekli federal kanunla
belirlenir.
Madde
82
1. Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı görevine başlarken halk karşısında aşağıdaki
şekilde yemin eder:
“Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı yetkilerini kullanırken, insan ve vatandaş hak
ve özgürlüklerine saygı göstereceğime ve koruyacağıma, Rusya Federasyonu
Anayasasına uyacağıma ve savunacağıma, devletin egemenliği ve bağımsızlığını,
güvenliğini ve bütünlüğünü savunacağıma, halka sadakatle hizmet edeceğime yemin
ederim.”
Yemin, Rusya Federasyonu Federasyon Konseyi üyeleri, Devlet Duması
milletvekilleri ve Anayasa Mahkemesi hakimlerinin hazır bulunduğu resmi ortamda
yapılır.
Madde
83
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı:
Devlet Dumasının rızasıyla Rusya Federasyonun Hükümet Başkanını göreve atar,
Rusya Federasyonu Hükümetinin oturumlarına başkanlık yapma hakkına sahiptir,
Rusya Federasyonu Hükümet Başkanının istifasıyla ilgili karar alır,
Rusya Federasyonu Merkez Bankası Başkanlığı görevine atanması için Devlet
Dumasına aday önerir; Rusya Federasyonu Merkez Bankası Başkanının görevinden
alınması konusunu Devlet Duması gündemine getirir,
Rusya Federasyonu Hükümet Başkanının teklifiyle Rusya Federasyonu Hükümet
Başkanının yardımcılarını, federal bakanları göreve atar ve görevden alır,
Göreve atanmaları için; Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi, Rusya Federasyonu
Yüksek Mahkemesi, Rusya Federasyonu Yüksek Hakem Mahkemesi hakimlerinin
adaylıklarını, ayrıca Rusya Federasyonu Başsavcısının adaylığını Federasyon
Konseyine önerir; Rusya Federasyonu Başsavcısının görevden alınması için
Federasyon Konseyine teklif sunar; diğer federal mahkemelerin hakimlerini göreve
atar,
Statüsü federal kanunla belirtilen, Rusya Federasyonu Güvenlik Konseyini kurar
ve yönetir,
Rusya Federasyonunun askeri stratejisini onaylar,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının Sekreterliğini oluşturur,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının yetkili temsilcilerini göreve atar ve
görevden alır,
Rusya Federasyonu Silahlı Kuvvetlerinin yüksek komuta heyetini göreve atar ve
görevden alır,
Federal Meclis kamaralarının ilgili komite ve komisyonlarına danışarak, Rusya
Federasyonunun yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlardaki temsilcilerini
göreve atar ve geri çağırır.
Madde
84
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı:
Rusya Federasyonu Anayasası ve federal kanuna uygun olarak Devlet Duması
seçimlerini belirler,
Rusya Federasyonu Anayasasında öngörülen durum ve şekillerde Devlet Dumasını
fesheder,
Federal anayasal kanunla düzenlenen şekilde referandum belirler,
Devlet Dumasına kanun tasarıları sunar,
Federal kanunları imzalar ve yayımlar,
Ülkedeki durumla, devletin iç ve dış politikasının temel yönleriyle ilgili
Federal Meclise yıllık mesaj sunar.
Madde
85
1. Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, Rusya Federasyonu devlet organları ve Rusya
Federasyonu federe unsurlarının devlet organları arasında, ayrıca Rusya
Federasyonu federe unsurlarının devlet hakimiyet organlarının aralarındaki
uyuşmazlıkları çözmek için uzlaşma prosedürlerini kullanabilir. Uzlaşma
kararının alınamaması durumunda Cumhurbaşkanı, sorunu çözmek için konuyu ilgili
mahkemeye devredebilir.
2. Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, Rusya Federasyonu federe unsurları yürütme
organları düzenlemelerinin yürürlüğünü, bu düzenlemeler Rusya Federasyonu
Anayasasına ve federal kanunlarına, Rusya Federasyonunun uluslararası
yükümlülüklerine aykırı olduğunda veya sorun ilgili mahkemede çözümlenmeden,
insan ve vatandaş hak ve özgürlüklerinin ihlali durumunda durdurabilir.
Madde
86
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı:
Rusya Federasyonu dış politikasını yönetir,
Görüşmeler yapar, Rusya Federasyonunun uluslararası antlaşmalarını imzalar,
Onay belgelerini imzalar,
Akredite olunmuş diplomatik temsilciliklerin güven mektuplarını ve
avdetnamelerini kabul eder.
Madde
87
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, Rusya Federasyonu Silahlı Kuvvetlerinin Yüksek
Başkomutanıdır.
Rusya Federasyonuna saldırı ve yakın saldırı tehdidi durumlarında, Rusya
Federasyonu Cumhurbaşkanı; Rusya Federasyonu genelinde veya ayrı ayrı
bölgelerinde, Federasyon Konseyi ve Devlet Dumasına bu konuda derhal bilgi
sunarak sıkıyönetim uygular.
Sıkıyönetimin rejimi federal anayasal kanunla belirlenir.
Madde
88
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı; federal anayasal kanunlarda öngörülen
durumlarda ve şekilde, Rusya Federasyonu genelinde veya onun ayrı ayrı
bölgelerinde Federasyon Konseyi ve Devlet Dumasına bu konuda derhal bilgi
sunarak olağanüstü hal uygular.
Madde
89
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı:
Rusya Federasyonu vatandaşlığı ve siyasi sığınma verilmesi konularını karara
bağlar,
Rusya Federasyonunun devlet ödülleriyle ödüllendirir, Rusya Federasyonunun
onursal rütbelerini, yüksek askeri ve yüksek özel rütbelerini verir,
Suçluları af eder.
Madde
90
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı kararname çıkarır ve emirler verir.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının kararname ve emirleri Rusya Federasyonu
genelinde bağlayıcıdır.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının kararname ve emirleri Rusya Federasyonu
Anayasasına ve federal kanunlara aykırı olamaz.
Madde
91
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı dokunulmazlık hakkına sahiptir.
Madde
92
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, yemin ettiği andan itibaren yetkilerini
kullanmaya başlar ve yeni seçilen Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanın yemin ettiği
andan itibaren, görev süresinin sona ermesiyle yetkilerini kullanmaya son verir.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, istifası, sağlık durumuyla ilgili olarak kendi
yetkilerini uzun süre kullanamaması veya görevden uzaklaştırılması durumunda,
zamanından önce yetkilerini kullanmaya son verir. Bu durumda Rusya Federasyonu
Cumhurbaşkanlığı seçimleri Cumhurbaşkanı yetkilerinin zamanından önce sona
erdiğinde itibaren üç ay içinde yapılır.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının kendi görevlerini yerine getiremediği tüm
durumlarda, bu görevler Rusya Federasyonu Hükümet Başkanı tarafından yerine
getirilir. Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı görevlerini vekaleten yerine getiren
kişi, Devlet Dumasını feshetme, referandum belirleme, ayrıca Rusya Federasyonu
Anayasasına ilave ve değişikliler yapılmasını teklif etme hakkına sahip
değildir.
Madde
93
1. Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, sadece Devlet Duması tarafından ileri
sürülen devlete ihanet veya diğer ağır suç işlemesi konusundaki ithama dayanarak
ve Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının eylemlerinde suç unsurlarının varlığına
ilişkin Rusya Federasyonu Yüksek Mahkemesinin görüşü üzerine ve itham usullerine
uyulduğuna ilişkin Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesinin görüşüne dayanarak,
Federasyon Konseyince görevinden uzaklaştırılabilir.
2. İthamın ileri sürüldüğüne ilişkin Devlet Dumasının kararı ve Federasyon
Konseyinin Cumhurbaşkanını görevden alma kararı, Devlet Duması
milletvekillerinin en az üçte birinin teşebbüsü ve Devlet Dumasınca oluşturulan
özel komisyonun görüşü doğrultusunda, her kamaranın üye tam sayısının üçte iki
oyu ile kabul edilmelidir.
3. Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının görevden alınmasına ilişkin Federasyon
Konseyinin kararı, Devlet Duması tarafından Devlet Başkanına karşı ithamın ileri
sürüldüğü andan itibaren en geç üç ay içinde kabul edilmelidir. Eğer bu süre
içinde Federasyon Konseyinin kararı kabul edilmezse, Devlet Başkanına karşı
ileri sürülmüş itham reddedilmiş sayılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
FEDERAL MECLİS
Madde
94
Federal Meclis - Rusya Federasyonu parlamentosu, Rusya Federasyonunun temsili
ve yasama organıdır.
Madde
95
Federal Meclis iki kamaradan, Federasyon Konseyinden ve Devlet Dumasından
oluşur.
Federasyon Konseyine, Rusya Federasyonun her federe unsurunun temsili ve yürütme
organlarından birer temsilci olmak kaydıyla ikişer temsilci girer.
Devlet Duması 450 milletvekilinden oluşur.
Madde
96
1.Devlet Duması dört yıl süre için seçilir.
2. Federasyon Konseyinin oluşum şekli ve Devlet Dumasının seçim şekli federal
kanunla belirlenir.
Madde
97
21 yaşına ulaşmış ve seçimlere katılma hakkına sahip her Rusya Federasyonu
vatandaşı Devlet Dumasının milletvekili seçilebilir.
Bir kişi aynı anda Fedesyon Konseyi üyesi ve Devlet Duması milletvekili olamaz.
Devlet Duması milletvekili, diğer temsili devlet hakimiyet organlarının
milletvekili ve yerel yönetimlerin halk vekili olamaz.
Devlet Duması milletvekilleri devamlı şekilde çalışırlar. Devlet Duması
milletvekilleri devlet memuriyetinde bulunamaz, öğretim, bilimsel ve diğer
yaratıcı faaliyetler dışında her hangi bir ücretli faaliyetle uğraşamaz.
Madde
98
Federasyon Konseyi üyeleri ve Devlet Duması milletvekilleri görev süreleri
boyunca dokunulmazlık hakkına sahiptirler; Suçüstü yakalanma durumları hariç
tutuklanamaz, hapsedilemez, aranamaz, ayrıca, diğer insanların güvenliğinin
sağlanması için federal kanunla öngörülmüş durumlar hariç kişisel aramaya tabi
tutulamazlar.
Dokunulmazlık hakkından yoksun bırakılmasına ilişkin konu, Rusya Federasyonu
Başsavcısının önerisiyle Federal Meclisin ilgili kamarası tarafından karara
bağlanır.
Madde
99
Federal Meclis daimi çalışan organdır.
Devlet Duması seçimden sonraki otuzuncu gün ilk oturum için toplanır. Rusya
Federasyonu Cumhurbaşkanı Devlet Dumasını bu süreden önce oturuma çağırabilir.
Devlet Duması ilk oturumu en yaşlı milletvekili tarafından açılır.
Yeni seçilmiş Devlet Dumasının çalışmaya başlamasıyla, önceki Devlet Dumasının
yetkileri sona erer.
Madde
100
Federasyon Konseyi ve Devlet Dumasının oturumları ayrı ayrı yapılır.
Federasyon Konseyi ve Devlet Duması oturumları açık yapılır. Kamaraların
içtüzüklerinin öngördüğü durumlarda kapalı oturumlar yapılabilir.
Kamaralar; Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının mesajlarını, Rusya Federasyonu
Anayasa Mahkeme Başkanının mesajlarını, yabancı devlet başkanlarının
konuşmalarını dinlemek amacıyla birlikte toplanabilirler.
Madde
101
Federasyon Konseyi kendi içinden Federasyon Konseyi Başkanını ve yardımcılarını
seçer. Devlet Duması kendi üyeleri içinden Devlet Duması Başkanını ve
yardımcılarını seçer.
Federasyon Konseyi Başkanı ve yardımcıları, Devlet Duması Başkanı ve
yardımcıları oturumları yönetir ve kamaraların iç düzenini sağlar.
Federasyon Konseyi ve Devlet Duması, komite ve komisyonlar oluşturur, kendi
yetki alanlarındaki konularda parlamento dinlemeleri gerçekleştir.
Kamaraların her biri; kendi iç tüzüğünü kabul eder ve kendi iç düzenine ilişkin
konuları çözüme bağlar.
Federal bütçenin uygulanmasına ilişkin denetimin gerçekleştirilmesi için,
Federasyon Konseyi ve Devlet Duması, oluşumu ve faaliyet şekli federal kanunla
düzenlenen Sayıştayı oluşturur.
Madde
102
1. Federasyon Konseyinin yetkileri şunlardır:
Rusya Federasyonu federe unsurları arasında, sınır değişikliklerinin
onaylanması,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının, sıkıyönetim ilan edilmesine ilişkin
kararnamesinin onaylanması,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının, olağanüstü hal ilan edilmesine ilişkin
kararnamesinin onaylanması,
Rusya Federasyonu Silahlı Kuvvetlerinin, Rusya Federasyonu sınırları dışında
kullanılmasına izin verilmesi,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin belirlenmesi,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının görevinden uzaklaştırılması,
Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi, Rusya Federasyonu Yüksek Mahkemesi, Rusya
Federasyonu Yüksek Hakem Mahkemesi hakimlerinin göreve atanması,
Rusya Federasyonu Başsavcısının göreve atanması ve görevden alınması,
Sayıştay Başkan ve üyelerinin yarısının göreve atanması ve görevden alınması,
Federasyon Konseyi, Rusya Federasyonu Anayasasıyla yetki alanına aid edilen
konularda karar alır.
Rusya Federasyonu Anayasasıyla başka bir usul öngörülmemişse, Federasyon
Konseyinin kararları Federasyon Konseyi üye tam sayısının çoğunluk oyu ile kabul
edilir.
Madde
103
1. Devlet Dumasının yetkileri şunlardır:
Rusya Federasyonu Hükümet Başkanın atanması için Rusya Federasyonu
Cumhurbaşkanına onay vermek,
Rusya Federasyonu Hükümetine güvenoyu vermek,
Rusya Federasyonu Merkez Bankası Başkanını göreve atama ve görevden alma,
Sayıştay Başkanını ve üyelerinin yarısını göreve atama ve görevden alma,
Federal anayasal kanun doğrultusunda faaliyet gösteren İnsan Hakları Yetkilisini
göreve atamak ve görevden almak,
Genel af ilan etmek,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının görevinden uzaklaştırılması için suçlamada
bulunmak,
2. Devlet Duması, Rusya Federasyonu Anayasasıyla yetki alanına dahil edilen
konularda karar alır.
3. Rusya Federasyonu Anayasasında başka bir usul öngörülmemişse, Devlet Duması
kararları Devlet Duması üye tam sayısının çoğunluğunun oyu ile kabul edilir.
Madde 104
Yasama teşebbüsü hakkı, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanına, Federasyon Konseyine,
Federasyon Konseyi üyelerine, Devlet Duması milletvekillerine, Rusya Federasyonu
Hükümetine, Rusya Federasyonu federe unsurlarının yasama (temsili) organlarına
aittir. Yasama teşebbüsü hakkı ayrıca yetki alanlarıyla ilgili konularda Rusya
Federasyonu Anayasa Mahkemesine, Rusya Federasyonu Yüksek Mahkemesine, Rusya
Federasyonu Yüksek Hakem Mahkemesine aittir.
Yasa tasarıları Devlet Dumasına sunulur.
Vergilerin uygulanması veya kaldırılmasına, ödenmesinden muaf tutulmasına,
devlet borçlanması yapılmasına, devletin mali yükümlülüklerinin değiştirilmesine
ilişkin kanun tasarıları ve federal bütçeden karşılanan harcamaları öngören
diğer kanun tasarıları, sadece Rusya Federasyonu Hükümetinin görüşü alınarak
sunulabilir.
Madde
105
Federal kanunlar Devlet Duması tarafından kabul edilir.
Federal kanunlar, Rusya Federasyonu Anayasasında başka bir usul öngörülmemişse,
Devlet Duması üye tam sayısının çoğunluk oylarıyla kabul edilir.
Devlet Duması tarafından kabul edilmiş federal kanunlar beş gün içinde
Federasyon Konseyinin görüşüne sunulur.
Federal kanun, Federasyon Konseyi tarafından, kamaranın üye tam sayısının
çoğunluğunun lehte oy kullanmasıyla, yahut on dört gün içinde Federasyon Konseyi
tarafından görüşülmemişse kabul edilmiş sayılır. Federasyon Konseyi tarafından
federal kanunun geri çevrilmesi durumunda ortaya çıkan uyuşmazlığın aşılması
için kamaralar uzlaşma komisyonu oluşturabilirler ve bundan sonra federal kanun
Devlet Dumasında tekrar görüşülür.
Federasyon Konseyi kararı Devlet Duması tarafından onaylanmazsa, ikinci oylamada
Devlet Duması üye tam sayısının en az üçte ikisinin lehte oy kullanmasıyla
federal kanun kabul edilmiş sayılır.
Madde
106
Devlet Dumasının aşağıdaki konularda kabul ettiği federal kanunların Federasyon
Konseyi tarafından görüşülmesi zorunludur:
Federal bütçe,
Federal vergiler ve resimler,
Mali, döviz, kredi, gümrük düzenlemesi, para dolaşımı,
Rusya Federasyonu uluslararası antlaşmalarının onaylanması ve iptali,
Rusya Federasyonunun Devlet sınırlarının statüsü ve korunması,
Savaş ve barış.
Madde
107
Kabul edilen federal kanun, imzalanması ve yayımlanması için, beş gün içinde
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanına sunulur.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı on dört gün içinde federal kanunu imzalar ve
ilan eder.
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, federal kanunun kabul edildiği andan itibaren
on dört gün üçünde geri çevirirse; Devlet Duması ve Federasyon Konseyi, Rusya
Federasyonu Anayasasında belirlenen şekilde söz konusu kanunu yeniden görüşür.
İkinci görüşme sırasında federal kanun eski şekliyle Federasyon Konseyi ve
Devlet Duması üye tam sayısının üçte iki oy çoğunluğuyla kabul edilirse, yedi
gün içinde Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı tarafından imzalanır ve yayımlanır.
Madde
108
Federal anayasal kanunlar, Rusya Federasyonu Anayasasıyla öngörülen konularda
kabul edilir.
Federal anayasal kanunlar Federasyon Konseyi üye tam sayısının en az dörtte
üçünün ve Devlet Duması milletvekillerinin üye tam sayısının en az üçte ikisinin
oy çoğunluğuyla onaylanmışsa, kabul edilmiş sayılır. Federal anayasal kanun on
dört gün içinde Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı tarafından imzalanır ve
yayımlanır.
Madde
109
Devlet Duması Rusya Federasyonu Anayasasının 111. ve 117. maddelerinde öngörülen
durumlarda Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı tarafından feshedilebilir.
Devlet Dumasının feshi durumunda, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı; yeni
seçilecek Devlet Dumasının, fesihten sonra en geç dört ay içinde, toplanmasını
sağlayabilecek yeni seçim tarihini belirler.
Devlet Duması, seçildikten sonraki bir yıl içinde Rusya Federasyonu Anayasasının
117. maddesinde öngörülen gerekçeyle feshedilemez.
Devlet Duması, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanına karşı bir suçlamada bulunduğu
andan itibaren, Federasyon Konseyinin bu konudaki kararının kabul edilmesine
kadar feshedilemez.
Devlet Duması, Rusya Federasyonu genelinde sıkıyönetim veya olağanüstü hal
uygulandığı sırada, ayrıca Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının yetki süresinin
sona ermesinin son altı ayı içinde feshedilemez.
ALTINCI BÖLÜM
RUSYA FEDERASYONU HÜKÜMETİ
Madde 110
Rusya Federasyonunda yürütme hakimiyeti Rusya Federasyonu Hükümeti tarafından
kullanılır.
Rusya Federasyonu Hükümeti, Rusya Federasyonu Hükümet Başkanı, Rusya Federasyonu
Hükümeti Başkanı yardımcıları ve federal bakanlardan oluşur.
Madde 111
1. Rusya Federasyonu Hükümet Başkanı, Devlet Dumasının rızasıyla Rusya
Federasyonu Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Rusya Federasyonu Hükümet Başkanının adaylığına ilişkin teklif yeni seçilen
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının göreve başlamasından veya Rusya Federasyonu
Hükümetinin istifasından sonra en geç iki hafta içinde, yahut Devlet Duması
tarafından adaylığının geri çevrilmesinden sonraki bir hafta içinde gündeme
alınır.
Devlet Duması, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanınca önerilen Rusya Federasyonu
Hükümeti Başkanının adaylığını, bu konudaki teklifin gündeme alınmasından
sonraki bir hafta içine görüşür.
Rusya Federasyonu Hükümet Başkanı adaylıklarının Rusya Federasyonu Devlet Duması
tarafından üç kez geri çevrilmesi durumunda, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı,
Rusya Federasyonu Hükümet Başkanını göreve atar, Devlet Dumasını fesheder ve
yeni seçimlerin yapılmasına karar verir.
Madde 112
1. Rusya Federasyonu Hükümet Başkanı; atanmasından sonraki bir haftalık süre
içinde, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanına federal yürütme organlarının yapısına
ilişkin teklifte bulunur.
2. Rusya Federasyonu Hükümet Başkanı; Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanına, Rusya
Federasyonu Hükümet Başkanı yardımcılık görevine ve federal bakanlıklara
adaylıklar önerir.
Madde 113
Rusya Federasyonu Hükümet Başkanı; Rusya Federasyonu Anayasasına, federal
kanunlara ve Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının kararnamelerine uygun olarak,
Rusya Federasyonu Hükümet faaliyetlerinin temel yönlerini belirler ve
çalışmasını organize eder.
Madde 114
1. Rusya Federasyonu Hükümeti:
Federal bütçeyi hazırlar ve Devlet Dumasına sunar ve uygulanmasını sağlar;
federal bütçenin uygulanmasına ilişkin Devlet Dumasına rapor sunar;
Rusya Federasyonunda tek bir maliye, kredi ve para politikasının gerçekleşmesini
yönlendirir;
Rusya Federasyonunda kültür, bilim, eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, ekoloji
alanlarında tek bir devlet politikasının yürütülmesini sağlar;
Federal mülkiyetin yönetimini gerçekleştirir;
Ülke savunması, devlet güvenliği, Rusya Federasyonunun dış politikasının
yürütülmesi yönünde önlemler alır;
Kanuniliğin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin sağlanması, mülkiyetin ve kamu
düzeninin korunması, suçlulukla mücadele için önlemler alır;
Rusya Federasyonu Anayasası, federal kanunlar, Rusya Federasyonu
Cumhurbaşkanının kararnameleriyle verilen diğer yetkileri kullanır.
2. Rusya Federasyonu Hükümetinin faaliyet şekli, federal anayasal kanunla
belirlenir.
Madde 115
Rusya Federasyonu Hükümeti, Rusya Federasyonu Anayasasına, federal kanunlara,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının normatif kararnamelerine dayanarak ve onların
yerine getirilmesi için karar ve emirler verir ve bunların yerine getirilmesini
sağlar.
Rusya Federasyonu Hükümetinin karar ve emirleri Rusya Federasyonunda
bağlayıcıdır.
Rusya Federasyonu Hükümetinin karar ve emirleri Rusya Federasyonu Anayasasına,
federal kanunlara, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının kararnamelerine aykırı
olduğu durumlarda, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanını tarafından iptal
edilebilir.
Madde 116
Rusya Federasyonu Hükümeti, yeni seçilmiş Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanına
kendi yetkilerini iade eder.
Madde 117
1. Rusya Federasyonu Hükümeti istifada bulunabilir ve bu istifa Rusya
Federasyonu Cumhurbaşkanı tarafından kabul edilir veya geri çevrilir.
2. Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Rusya Federasyonu Hükümetinin istifası
konusunda karar alır.
3. Devlet Duması, Rusya Federasyonu Hükümetine güvensizlik oyu verebilir. Rusya
Federasyonu Hükümetine güvensizlik oyu verilmesine ilişkin karar, Devlet Duması
üye tam sayısının çoğunluğuyla kabul edilir. Devlet Duması tarafından Rusya
Federasyonu Hükümetine güvensizlik oyu verilmesinden sonra; Rusya Federasyonu
Cumhurbaşkanı, Rusya Federasyonu Hükümetinin istifasını ilan edebilir veya
Devlet Dumasının kararını onaylamayabilir. Eğer üç ay içinde Devlet Duması,
Rusya Federasyonu Hükümetine tekrar güvensizlik oyu verirse, Rusya Federasyonu
Cumhurbaşkanı, Hükümetin istifasını ilan eder veya Devlet Dumasını fesheder.
4. Rusya Federasyonu Hükümet Başkanı, Devlet Duması karşısında Rusya Federasyonu
Hükümetine güven oyu isteğinde bulunabilir. Eğer Devlet Duması güven oyu
vermezse, Cumhurbaşkanı yedi gün içinde Rusya Federasyonu Hükümetinin istifası
veya Devlet Dumasının feshi ve yeni seçimlerin yapılması konusunda karar alır.
5. Rusya Federasyonu Hükümeti istifası veya yetkilerini iade etmesi durumunda
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının görevlendirmesiyle, yeni Rusya Federasyonu
Hükümetinin oluşmasına kadar görevine devam eder.
YEDİNCİ BÖLÜM
YARGI HAKİMİYETİ
Madde 118
Rusya Federasyonunda yargı yetkisi sadece mahkemelerce kullanılır.
Yargı yetkisi anayasal, sivil, idari ve cezai yargı işlemleriyle
gerçekleştirilir.
Rusya Federasyonunun yargı sistemi, Rusya Federasyonu Anayasası ve federal
anayasal kanunlarla belirlenir. Olağanüstü mahkemelerin kurulmasına izin
verilmez.
Madde 119
25 yaşına ulaşmış, hukuk alanında yüksek öğrenim görmüş ve hukuk alanında en az
beş yıl deneyime sahip Rusya Federasyonu vatandaşları hakim olabilirler. Federal
kanunla Rusya Federasyonu hakimlerinde aranan ilave özellikler belirlenebilir.
Madde 120
Hakimler bağımsızdırlar ve sadece Rusya Federasyonu Anayasasına ve federal
kanunlara tabidirler.
Mahkeme, davayı incelerken devlet organının veya diğer organların düzenlemesinin
kanunlara aykırı olduğunu belirlerse, kanuna uygun karar alır.
Madde 121
1. Hakimler değiştirilemez.
2. Hakimlerin yetkileri federal kanunla belirlenen usul ve esaslar dışında sona
erdirilemez veya durdurulamaz.
Madde
122
Hakimler dokunulmazdır.
Hakimler hakkında federal kanunla belirlenen şekil dışında ceza kovuşturulması
yapılamaz.
Madde
123
Tüm mahkemelerde davaların görüşülmesi açık yürütülür. Davanın kapalı duruşmada
görüşülmesine, sadece federal kanunla belirlenen durumlarda izin verilir.
Federal kanunla öngörülen durumlar dışında, ceza davalarının mahkemelerde gıyabi
görüşülmesine izin verilmez.
Yargılama tarafların çekişmesi ve eşitliği esasında gerçekleştirilir.
Yargılama işlemleri federal kanunla öngörülen durumlarda, jürinin katılımıyla
gerçekleştirilir.
Madde
124
Mahkemelerin finansmanı, sadece federal bütçeden sağlanır ve yargının federal
kanunlara uygun olarak tam ve bağımsız şeklide yürütülmesini temin etmelidir.
Madde
125
1. Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi 19 hakimden oluşur.
2. Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi; Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının,
Federasyon Konseyinin, Devlet Dumasının, Federasyon Konseyi üyelerinin veya
Devlet Duması milletvekillerinin beşte birinin, Rusya Federasyonu Hükümetinin,
Rusya Federasyonu Yüksek Mahkemesi ve Rusya Federasyonu Yüksek Hakem
Mahkemesinin, Rusya Federasyonu federe unsurlarının yasama ve yürütme
organlarının başvurusu üzerine, aşağıdakilerin Rusya Federasyonu Anayasasına
uygunluğu konusundaki davaları çözer:
Federal kanunların, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının, Federasyon Konseyinin,
Devlet Dumasının, Rusya Federasyonu Hükümetinin normatif düzenlemelerinin,
Cumhuriyetlerin Anayasalarının, Rusya Federasyonu federe unsurlarının
Tüzüklerinin, ayrıca, Rusya Federasyonu devlet organlarının yetki alanına dahil
konular ve Rusya Federasyonu devlet organlarıyla Rusya Federasyonu federe
unsurlarının devlet organlarının ortak yetki alanına dahil konularda çıkarılan
kanunlarının ve diğer normatif düzenlemelerinin,
Rusya Federasyonu devlet organları ile Rusya Federasyonu federe unsurlarının
devlet organları arasında, Rusya Federasyonu federe unsurlarının devlet
organlarının kendi aralarında yapılmış anlaşmaların,
Rusya Federasyonunun yürürlüğe girmemiş uluslararası antlaşmalarının.
3. Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi aşağıdaki organlar arasındaki yetki
ihtilaflarından doğan uyuşmazlıkları çözer:
Federal devlet organları arasında,
Rusya Federasyonu devlet organları ile Rusya Federasyonu federe unsurlarının
hakimiyet organları arasında;
Rusya Federasyonunun federe unsurlarının yüksek devlet organlarının kendi
aralarında,
4. Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi; vatandaşların anayasal hak ve
özgürlüklerinin ihlaline ilişkin şikayetler ve mahkemelerin başvurusu üzerine
somut davada uygulanan veya uygulanmaya konan kanunun anayasallığını federal
kanunla öngörülmüş şekilde denetler.
Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi; Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının,
Federasyon Konseyinin, Devlet Dumasının, Rusya Federasyonu Hükümetinin, Rusya
Federasyonu federe unsurlarının yasama organlarının başvurusu üzerine Rusya
Federasyonu Anayasasını yorumlar.
Anayasaya aykırı olarak tanımlanan düzenlemeler veya onların değişik hükümleri
yürürlükten kalkar; Rusya Federasyonunun Rusya Federasyonu Anayasasına aykırı
uluslararası antlaşmaları yürürlüğe konamaz ve uygulanamaz.
Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi; Federasyon Konseyinin başvurusu üzerine,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanının devlete ihanet veya diğer ağır suç işlediğine
ilişkin ithamın kanunlara uygun bir şekilde ileri sürüldüğü konusunda görüş
bildirir.
Madde
126
Rusya Federasyonu Yüksek Mahkemesi medeni, cezai, idari ve diğer davalara
ilişkin ve genel mahkemeler üzerinde üst yargı organı olup, federal kanunla
öngörülen usulde onların faaliyeti hakkında yargı denetimini gerçekleştirir ve
mahkeme pratiğine ilişkin açıklamalar yapar.
Madde
127
Rusya Federasyonu Yüksek Hakem Mahkemesi, hakem mahkemelerince incelenmiş
ekonomik uyuşmazlıklar ve diğer davaların çözümüne ilişkin yüksek yargı organı
olup, federal kanunla öngörülen usulde onların faaliyeti hakkında yargı
denetimini gerçekleştirir ve mahkeme pratiğine ilişkin açıklamalar yapar.
Madde 128
1. Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi, Rusya Federasyonu Yüksek Mahkemesi,
Rusya Federasyonu Yüksek Hakem Mahkemesi hakimleri, Rusya Federasyonu
Cumhurbaşkanının önerisiyle Federasyon Konseyi tarafından atanır.
2. Diğer federal mahkemelerin hakimleri, federal kanunla belirlenmiş şekilde,
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
3. Rusya Federasyonu Anayasa Mahkemesi, Rusya Federasyonu Yüksek Mahkemesi,
Rusya Federasyonu Yüksek Hakem Mahkemesi ve diğer federal mahkemelerin
yetkileri, oluşum ve faaliyet şekli federal anayasal kanunla düzenlenir.
Madde
129
Rusya Federasyonu Savcılığı, alt kademe savcıların üst kademe savcılarına ve
Rusya Federasyonu Başsavcısına tabi olduğu merkezleştirilmiş tek sistemden
oluşur.
Rusya Federasyonu Başsavcısı Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanın önerisiyle
Federasyon Konseyi tarafından göreve atanır ve görevden alınır.
Rusya Federasyonu federe unsurlarının savcıları, federe unsurların onayıyla
Rusya Federasyonu Başsavcısı tarafından atanır.
Diğer savcılar Rusya Federasyonu Başsavcısı tarafından atanır.
Rusya Federasyonu Savcılığının yetkileri, oluşum ve faaliyet şekli federal
anayasal kanunla belirlenir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
YEREL YÖNETİM
Madde
130
Rusya Federasyonunda yerel yönetimler, halk tarafından yerel önem taşıyan
konuların serbestçe çözümünü, belediye mülkiyeti üzerinde sahiplik, zilyetlik ve
intifa haklarının kullanılmasını sağlar.
Yerel yönetimler referandum, seçimler ve iradenin doğrudan ifadesinin diğer
şekilleriyle, yerel yönetimlerin seçilmiş ve diğer organlarıyla
gerçekleştirilir.
Madde
131
Yerel yönetimler şehir, köy yerleşim bilimlerinde ve tarihi ve yerel gelenekleri
dikkate alarak diğer bölgelerde oluşturulur. Yerel yönetim organlarının yapısı
halk tarafından serbestçe belirlenir.
Yerel yönetimlerin sınırlarını değiştirmeye, ilgili bölge halkının görüşü
dikkate alınarak izin verilir.
Madde
132
Yerel yönetim organları belediye mülkiyetini serbestçe yönetir, yerel bütçeyi
oluşturur, onaylar ve uygular, yerel vergi ve resimleri belirler, kamu düzeninin
korunmasını sağlar, ayrıca yerel öneme sahip diğer konuları çözer.
Yerel yönetim organları kanunla, gerçekleştirilmeleri için gereken maddi ve mali
kaynakların verilmesi şartıyla ayrı ayrı devlet yetkileri ile donatılabilirler.
Verilen yetkilerin kullanılması devlet denetimi altındadır.
Madde
133
Rusya Federasyonunda yerel yönetimler, yargısal korunma, devlet organları
kararları sonucunda ortaya çıkmış ek giderlerin tazmini, yerel yönetimin Rusya
Federasyonu Anayasası ve federal kanunlarla belirlenmiş haklarının
sınırlandırılmasının yasaklanmasıyla güvence altına alınır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
ANAYASADA DÜZELTMELER VE ANAYASANIN
DEĞİŞTİRİLMESİ
Madde
134
Rusya Federasyonu Anayasasında düzeltmeler yapılması ve hükümlerinin
değiştirilmesine ilişkin teklif, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, Federasyon
Konseyi, Devlet Duması, Rusya Federasyonu Hükümeti, Rusya Federasyonu federe
unsurlarının yasama (temsili) organları, ayrıca Federasyon Konseyi üyeleri ve
Devlet Duması milletvekillerinin beşte birinden az olmayan grupları tarafından
ileri sürülebilir.
Madde
135
Rusya Federasyonu Anayasasının 1., 2., ve 9. bölümlerinin hükümleri Federasyon
Konseyince değiştirilemez.
Rusya Federasyonu Anayasasının 1., 2., ve 9. bölümlerinin hükümlerinin
değiştirilmesine ilişkin teklif Federasyon Konseyi üye tam sayısının ve Devlet
Duması milletvekili tam sayısının beşte üçü tarafından desteklenirse, federal
anayasal kanun gereğince Anayasal Meclis toplanır.
Anayasal Meclis; ya Rusya Federasyonu Anayasasının değiştirilemezliğini
on\aylar, ya da Anayasal Meclisin üye tam sayısının üçte ikisi tarafından kabul
edilen veya tüm-halk oylamasına çıkarılan Rusya Federasyonunu yeni Anayasa
tasarısını hazırlar. Halk oylaması yapılırsa oylamaya seçmenlerin yarıdan
fazlası katıldığında ve oylamaya katılanların yarıdan çoğu lehte oy kullandığı
takdirde Rusya Federasyonu Anayasası kabul edilmiş sayılır.
Madde
136
Rusya Federasyonu Anayasasının 3.-8. bölümlerinde düzeltmeler, federal anayasal
kanununun kabul edilmesi için öngörülen şekilde kabul edilir ve Rusya
Federasyonu federe unsurlarının en az üçte ikisinin yasama organlarında kabul
edildikten sonra yürürlüğe girer.
Madde
137
Rusya Federasyonu Anayasasının Rusya Federasyonunun yapısını belirleyen 65.
maddesinde değişiklikler, Rusya Federasyonuna yeni federe unsurların kabulü ve
Rusya Federasyonu yapısında yeni federe unsurların oluşturulması, Rusya
Federasyonu federe unsurlarının anayasal hukuki statüsünün değiştirilmesi
hakkında federal anayasal kanun gereğince yapılır.
Cumhuriyetin, toprağın, vilayetin, federal şehrin, özerk vilayetin, özerk alanın
adında değişiklik yapılması durumunda Rusya Federasyonu federe unsurunun yeni
ismi Rusya Federasyonu Anayasasının 65. maddesine ilave edilir.
II. KISIM
NİHAİ VE GEÇİCİ HÜKÜMLER
1. Rusya Federasyonu Anayasası, genel halk oylamasının sonuçlarına göre resmi
olarak yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Genel halk oylamasının yapıldığı 12 Aralık 1993 tarihi, Rusya Federasyonu
Anayasasının kabul günü sayılır.
Aynı anda 12 Nisan 1978 yılında kabul edilmiş Rusya Federasyonu Anayasasının
(Temel Kanun) sonradan yapılan değişiklikler ve ilavelerle birlikte yürürlüğü
sona erer.
Rusya Federasyonu Anayasasının hükümleriyle Federal Anlaşmanın – Rusya
Federasyonu Federal Devlet Organları ile Rusya Federasyonu Egemen
Cumhuriyetlerinin Devlet Organları Arasında Yetki Konularının ve Hakimiyetin
Ayrılması hakkında Anlaşmanın, Rusya Federasyonu Federal Devlet Hakimiyeti
Organları ile Toprakların, Vilayetlerin, Moskova ve Sank Petersburg
Şehirlerinin Devlet Hakimiyet Organları Arasında Yetki Konularının ve
Hakimiyetin Ayrılması hakkında Anlaşmanın, Rusya Federasyonu Federal Devlet
Organları ile Rusya Federasyonuna Dahil Özerk vilayetin ve Özerk Alanların
Devlet Organları Arasında Yetki Konularının ve Hakimiyetin Ayrılması hakkında
Anlaşmanın, ayrıca Rusya Federasyonu federal devlet organları ile Rusya
Federasyonu federe unsurlarının devlet organları arasındaki diğer antlaşmaların,
Rusya Federasyonu federe unsurlarının devlet organlarının kendi aralarındaki
antlaşmaların hükümlerinin çelişmesi durumunda, Rusya Federasyonu Anayasasının
hükümleri uygulanır.
2. Rusya Federasyonu sınırları içinde bu Anayasanın yürürlüğe girmesine kadar
yürürlükte olan kanunlar ve diğer hukuk düzenlemeleri Rusya Federasyonu
Anayasasına aykırı olmadıkça uygulanırlar.
Rusya Federasyonunun – Rusya’nın Anayasasına (Temel Kanun) uygun olarak seçilen
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı, yeni Anayasanın yürürlüğe girdiği günden
itibaren, seçildiği sürenin sonuna kadar bu Anayasanın belirlediği yetkilerini
kullanır.
Bakanlar Kurulu – Rusya Federasyonu Hükümeti, bu Anayasanın yürürlüğe girdiği
günden itibaren bu Anayasayla Rusya Federasyonu Hükümetine tanınan hak, görev ve
sorumlulukları kazanır ve bundan sonra Rusya Federasyonu Hükümeti adını alır.
Rusya Federasyonunda mahkemeler yargılamayı, bu Anayasayla belirlenmiş
yetkilerine uygun olarak yürütür.
Anayasanın yürürlüğe girmesinden sonra Rusya Federasyonunun tüm mahkemelerinin
hakimleri, seçildikleri süre için kendi yetkilerini devam ettirirler. Boşalmış
makamlar Anayasayla belirlenmiş şekilde doldurulur.
6. Mahkemelerde jürinin katılımıyla davalara bakılma usulünü belirleyen federal
kanunun yürürlüğe girmesine kadar ilgili davalar hakkında eski yargı usulü
uygulanır.
Rusya Federasyonunun ceza usul mevzuatının bu Anayasanın hükümlerine uygun bir
şekle getirilmesine kadar, sanığın hapsi, göz altına alınması ve tutuklanmasıyla
ilgili önceki usuller uygulanır.
7. İlk seçilen Federasyon Konseyi ve ilk seçilen Devlet Duması iki yıl süre için
seçilir.
8. Federasyon Konseyi seçildikten sonraki otuzuncu gün ilk oturumu için
toplanır. Federasyon Konseyinin ilk oturumu Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı
tarafından açılır.
9. İlk seçilen Devlet Dumasının milletvekili aynı anda Rusya Federasyonu
Hükümetinin üyesi de olabilir. Bu Anayasanın milletvekillerinin dokunulmazlığına
ilişkin hükümleri, aynı anda Rusya Federasyonu Hükümeti üyesi olan Devlet
Duması milletvekillerine, kendi görevlerini yerine getirmesiyle bağlı yaptığı
eylemler (eylemsizlik) dolayısıyla sorumluluk konusunda uygulanmaz.
İlk seçilen Federasyon Konseyi milletvekillerinin yetkileri devamlı görev
esasına dayanmaz.
Bkz: İstoriya Rossii (IX-ХХ vv.), (Uçeb.posobie dlya vuzov/Otv.red.
Ya. A. Perexov), Gardariki, Мoskva, 2000; Ş.M. Munçaem, - V.M. Ustinov,
Politiçeskaya istoriya Rossii, Norma/İnfa, Moskva, 1999;
İstoriya Rossii IX-XX vv.: Uçebnik. /Pod. red. G.A. Ammona, N.P.
İoniçeva — İnfra-M, 2002.
Konstitutsiya (Osnovnıy Zakon) Rossiyskoy Sotsialistiçeskoy
Federativnıy Sovetskoy Respubliki (10 iyulya 1918).
25 Mart 2004 tarihli ve No: 1 Sayılı federal kanunla ortak sınırlara sahip
Perm vilayeti ve Komi-Perm Özerk Alanı birleştirilerek Perm Toprağı
oluşturulmuştur.
Cumhurbaşkanının 25 Temmuz 2003 tarihli ve No:
841 Sayılı kararnamesiyle Anayasanın 65. maddesinin birinci kısmına Hantı-Mansiysk
Özerk Alanı yerine; Hantı-Mansiysk Özerk Alanı-Yugr ifadesi eklenmiştir.
Cumhurbaşkanının 9 Haziran 2001 tarihli ve No:
679 Sayılı kararnamesiyle Anayasanın 65. maddesinin birinci kısmına Cuvaş
Vumhuriyeti – Çavaş Cumhuriyeti yerine Çuvaş Cumhuriyeti – Çuvaşiya ifadesi
eklenmiştir.
Cumhurbaşkanının 10 Şubat 1996 tarihli ve No:
173 Sayılı kararnamesiyle Anayasanın 65. maddesinin birinci kısmına Kalmıkya
Cumhuriyeti-Kalmg Tangç yerine Kalmıkya Cumhuriyeti ifadesi eklenmiştir.
Cumhurbaşkanının 9 Ocak 1996 tarihli ve No: 20
Sayılı kararnamesiyle Anayasanın 65. maddesinin birinci kısmına İnguş
Cumhuriyeti ve Kuzey Osetya Cumhuriyeti yerine İnguşetya ve Kuzey Osetya
Cumhuriyeti – Alanya ifadeleri eklenmiştir.
|